ΕKΤΑΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΕΝΤΑΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Οι ταρατσόκηποι, αν και μάλλον αποτελούν την πιο όμορφη επέμβαση, έχουν πολύ μεγάλες απαιτήσεις σε νερό και η επιλογή των φυτών γίνεται ανάλογα τις προτιμήσεις του ιδιοκτήτη.

Το είδος της βλάστησης που θα επιλεγεί για κάθε φυτεμένη ταράτσα εξαρτάται από το βάθος του υποστρώματος που μπορεί να αντέξει το κτίριο, ο τρόπος κατασκευής του δώματος / στέγης, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, καθώς και το όριο του κόστους κατασκευής.

Φυσική πινελιά οικονομίας

Μια φυτεμένη ταράτσα ή ένα πράσινο δώμα μπορούν να αποτελέσουν μια «πράσινη πινελιά» στο κέντρο της πόλης, αλλά και έναν τρόπο βελτίωσης της ζωής μας και εξοικονόμησης χρημάτων σε θέρμανση και ψύξη.

Εξάλλου, προκειμένου μια πόλη να θεωρείται βιώσιμη, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, πρέπει να αναλογούν 10 τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο. Σήμερα, στην Αθήνα αντιστοιχούν 2,7 τ.μ. ανά κάτοικο, στη Θεσσαλονίκη 2,5 τ.μ. και στην Πάτρα 0,77 τ.μ. Τα πάρκα στις ελληνικές πόλεις είναι ήδη λίγα και σταδιακά εξαφανίζονται, είτε για να γίνουν μεγάλα πάρκινγκ είτε λόγω της εγκατάλειψης. Οι ταράτσες και οι στέγες των κτιρίων, λοιπόν, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην αλλαγή αυτών των αριθμών για την Ελλάδα και η φύτευση είναι ο καλύτερος τρόπος να αξιοποιηθούν αυτοί οι χώροι που συνήθως μένουν ανεκμετάλλευτοι.

Τι είναι το φυτεμένο δώμα;
Όλοι ξέρουμε τους ταρατσόκηπους ή τα roof gardens. Τα φυτεμένα δώματα είναι, κατά κάποιον τρόπο, η εξέλιξή τους, με στόχο όχι μόνο το αισθητικό αποτέλεσμα, αλλά και οικολογικά και οικονομικά οφέλη, αν και πράσινες στέγες υπήρχαν πολύ πριν τη βιοκλιματική αρχιτεκτονική.
Οι ταρατσόκηποι, αν και μάλλον αποτελούν την πιο όμορφη επέμβαση, έχουν πολύ μεγάλες απαιτήσεις σε νερό και η επιλογή των φυτών γίνεται ανάλογα τις προτιμήσεις του ιδιοκτήτη. Υπάρχουν άλλες εξίσου όμορφες λύσεις με πιο οικολογικό χαρακτήρα, οι οποίες συμβάλλουν και στην προστασία του κτιρίου. 

Οικονομικά οφέλη 
• Μείωση της απώλειας θερμότητας τους χειμερινούς μήνες
• Μείωση του κόστους θέρμανσης και ψύξης έως 50%
• Μείωση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της στέγης έως 45-50ο
• Μείωση των εργασιών συντήρησης του κτιρίου
• Άμεση απόδοση της επένδυσης
• Αύξηση της εμπορικής αξίας του ακινήτου
• Διπλασιασμός της διάρκειας ζωής της θερμομόνωσης της στέγης 
από τα 30 χρόνια, με συμβατική μόνωση, στα 60 χρόνια

Οικολογικά οφέλη 
• Αύξηση του ποσοστού της βλάστησης στο αστικό τοπίο και δημιουργία φυσικού περιβάλλοντος για την αστική χλωρίδα και πανίδα
• Μείωση της ατμοσφαιρικής θερμοκρασίας
• Βελτίωση της ποιότητας του αέρα, μέσω της απορρόφησης των αιωρούμενων σωματιδίων
• Εμπλουτισμός της ατμόσφαιρας με οξυγόνο, μέσω της φωτοσύνθεσης
• Κατάργηση του φαινομένου των «θερμικών νησίδων»
• Προστασία από την υπερχείλιση των υδάτων στις καταιγίδες 
• Προστασία από την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία
• Μείωση της ποσότητας των υδάτων που απορρέει στο σύστημα των αποχετευτικών αγωγών 
• Πυροπροστασία  
• Ηχομόνωση

Κατηγορίες δωμάτων
Τα φυτεμένα δώματα κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα τη βλάστηση που θα τοποθετηθεί, το βάθος του υποστρώματος και τη φροντίδα που απαιτούν. Οι τρεις τύποι είναι ο εντατικός, ο ημιεντατικός και ο εκτατικός.
• Ο εντατικός τύπος είναι μια καλή επιλογή για υγρά και ήπια κλίματα, στα οποία δεν επικρατούν δυνατοί άνεμοι. Το κόστος του είναι αρκετά υψηλό και η συντήρησή του αρκετά απαιτητική και δεν προτείνεται για το ελληνικό κλίμα, καθώς οι ανάγκες του σε νερό είναι αρκετά αυξημένες. Αισθητικά, δίνει ένα πάρα πολύ όμορφο αποτέλεσμα, καθώς οι επιλογές φυτών είναι απεριόριστες. 
• Ο εκτατικός τύπος συνδυάζει όλα τα πλεονεκτήματα, οικονομικά και οικολογικά. Η απόσβεση της τοποθέτησης γίνεται άμεσα και η συντήρηση είναι σχεδόν μηδενική. Για την Ελλάδα, αυτός ο τύπος είναι ο πλέον ενδεδειγμένος, καθώς οι ανάγκες σε νερό είναι πολύ περιορισμένες και η τοποθέτηση δεν επηρεάζεται από τους ανέμους. 
• Ο ημιεντατικός τύπος, ανάλογα προς τον ποιο τύπο από τους δύο παραπάνω διεισδύει, χαρακτηρίζεται από τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα.

Γνωρίζατε ότι…
- … τα φωτοβολταϊκά συνδυάζονται πολύ καλά με τις φυτεμένες στέγες, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για τοποθετήσεις εκτατικού τύπου; Τα φυτά δεν επηρεάζονται από τη θερμότητα ή τη σκίαση και διατηρούν τις θερμοκρασίες χαμηλά, γεγονός που βοηθά τη λειτουργία των φωτοβολταϊκών, καθώς η υπερθέρμανσή τους αποτελεί πρόβλημα.
- ... μόλις 1.5 τ.μ. φυτεμένης στέγης παράγει αρκετό οξυγόνο για να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες ενός ενήλικα σε καθαρό αέρα;
- ... Η φυτεμένη στέγη συμβάλλει στην αύξηση της αξίας του ακινήτου;

Προϋποθέσεις για την τοποθέτηση
Βασική προϋπόθεση για την τοποθέτηση είναι καταρχήν η ικανότητα του δώματος να αντέξει το βάρος του κήπου. 
Όσον αφορά στη στεγανοποίηση του δώματος, όχι μόνο δεν επιβαρύνεται από την τοποθέτησης μιας φυτεμένης στέγης, αλλά τα ίδια τα φυτά την προστατεύουν, παρατείνοντας τη διάρκεια ζωής της. 
Μια πράσινη στέγη αποτελείται από τα εξής στοιχεία:
• Την απαραίτητη υγρομόνωση. 
• Μια μεμβράνη προστασίας του δώματος από τις ρίζες των φυτών.
• Ένα υπόστρωμα, το οποίο συγκρατεί την υγρασία για την προστασία της μόνωσης.
• Ένα αποστραγγιστικό στοιχείο, το όποιο αποθηκεύει ένα μέρος του νερού που δέχεται η στέγη και το πλεόνασμα το οδηγεί στην υδρορροή.
• Ένα διηθητικό φύλλο, το οποίο συγκρατεί το υπόστρωμα. 
• Το υπόστρωμα για την ανάπτυξη των φυτών. 
• Τα φυτά που θα επιλεχθούν.

Επιλογή βλάστησης 
Το είδος της βλάστησης που θα επιλεγεί για κάθε φυτεμένη ταράτσα εξαρτάται από το βάθος του υποστρώματος που μπορεί να αντέξει το κτίριο, ο τρόπος κατασκευής του δώματος / στέγης, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, καθώς και το όριο του κόστους κατασκευής. 
Επίσης, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν, το επιθυμητό λειτουργικό και ενεργειακό αποτέλεσμα, αλλά και η αισθητική αντίληψη του εκάστοτε ενδιαφερόμενου. Ενδεικτικά, μπορούν να φυτευτούν διαφόρων ειδών άνθη, αρωματικά φυτά, βότανα, μεσογειακά φυτά εδαφοκάλυψης και χλοοτάπητας.

Συστήματα Οικοστέγες - 1 και Οικοστέγες - 8
Τα δύο αυτά συστήματα έχουν σχεδιαστεί ειδικά για το κλίμα της Ελλάδας από τον Άντριου Κλέμεντς, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν σε ελληνικά κτίρια. Είναι ελαφριά, συναρμολογούμενα και υδατοστεγή, προσαρμοσμένα στις κλιματολογικές συνθήκες της χώρας μας και αυτοσυντηρούμενα, δηλαδή δεν απαιτούν κάποια ιδιαίτερη φροντίδα. Τα εν λόγω συστήματα έχουν ιδιαίτερα χαμηλό βάρος, ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα με τη στατικότητα του κτιρίου και η τοποθέτησή τους γίνεται πολύ γρήγορα, καθώς αποτελούνται από συναρμολογούμενα στοιχεία. Το ύψος τους δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά, χωρίς να υπολογιστεί το ύψος των φυτών, ενώ το βάρος τους ανά τετραγωνικό μέτρο είναι 50 κιλά για το σύστημα Οικοστέγες - 1 και 20 κιλά για το Οικοστέγες - 8.
Τα φυτά που χρησιμοποιούνται φτάνουν σε ύψος τα 70-80 εκατοστά και ανήκουν στην κατηγορία των άνυδρων, ώστε να μην απαιτούν μεγάλα ποσά νερού. Η πλειονότητα των φυτών είναι αυτοφυή ελληνικά, σε συνδυασμό με κάποια μεσογειακά.