Το «Εξοικονόμηση Κατ Οίκον» στην πράξη

H ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, εκτός από σημαντική οικονομία, προσφέρει και βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τη χώρα, στην προσπάθειά της να μειώσει τις «ενεργειακές απώλειες».

Το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση Κατ Οίκον» έχει ήδη οδηγήσει χιλιάδες σπίτια στην ενεργειακή αναβάθμιση, προσφέροντας τεράστια οφέλη, τόσο στα ίδια τα νοικοκυριά, όσο και στη χώρα, στην προσπάθειά της να μειώσει τις «ενεργειακές απώλειές» της και να ενισχύσει την προστασία του περιβάλλοντος. Οι υπάρχουσες εμπειρίες λοιπόν, δίνουν την ευκαιρία για μία ευρεία ανάλυση των δεδομένων, γύρω από την εφαρμογή του προγράμματος και στη χώρα μας.

Το «Πράσινο Σπίτι & Κτίριο» έχει αναφερθεί πολλές φορές στα οφέλη της εξοικονόμησης ενέργειας όχι μόνο για την τσέπη των καταναλωτών αλλά και για το περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν, η συγκεκριμένη παρουσίαση, έχει ως στόχο να επιβεβαιώσει τα παραπάνω θεωρητικά μοντέλα και τις αναλύσεις που έχουν γίνει, εξετάζοντας συγκεκριμένη ανακαίνιση και βελτίωση στην ενεργειακή απόδοση κτιρίου διπλοκατοικίας στην περιοχή του Χαϊδαρίου, στα πλαίσια του προγράμματος «Εξοικονομώ Κατ Οίκον».

Πραγματικό παράδειγμα ενεργειακής αναβάθμισης
Οι εργασίες ξεκίνησαν αρχές Ιουλίου του 2014 και είχαν διάρκεια ένα μήνα. Πρόκειται για κτίριο χρήσης κατοικίας που αποτελείται από ισόγειο και Α όροφο συνολικού εμβαδού 120,91 m2, με θερμαινόμενο χώρο 118,49 m2, όπως αναφέρεται και στα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) που εκδόθηκαν (αρχικό και τελικό) και φαίνονται στην φωτογραφία 1. Το κτίριο κατασκευάστηκε το 1963, κάτι που σημαίνει ότι η μόνωσή του είναι ελλιπής, ανήκει στην Β κλιματική ζώνη (περιοχή Χαϊδαρίου) με ιδιοκτήτη έναν νεαρό κύριο – επιστήμονα Χημικό Μηχανικό, συνειδητοποιημένο και καταρτισμένο σχετικά με τις διαδικασίες για την εφαρμογή του προγράμματος και περιβαλλοντικά – ενεργειακά ευαισθητοποιημένο.

Επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας
Οι επεμβάσεις που έλαβαν χώρα στο παραπάνω κτίριο κατατάχθηκαν στις παρακάτω κατηγορίες του προγράμματος:
Κατηγορία 1: Αντικατάσταση υαλοπινάκων – κουφωμάτων και τοποθέτηση εξωτερικών συστημάτων σκίασης, υποκατηγορίες 1Β, 1Γ, 1Δ.
Κατηγορία 2: Τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κέλυφος του κτιρίου συμπεριλαμβανομένου του δώματος/στέγης και της πιλοτής, υποκατηγορία 2Α (για δώμα) και 2Β (για λοιπό κέλυφος εξωτερικά).
Κατηγορία 3: Αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης, υποκατηγορία 3Α (για κεντρικό σύστημα θέρμανσης με ισχύ <70 KW) και υποκατηγορία 3Γ (διατάξεις αυτόματου ελέγχου της λειτουργίας του συστήματος θέρμανσης).

Ειδικότερα, σε κάθε μία από τις κατοικίες (ισόγειο και Α’ όροφος) πραγματοποιήθηκαν οι παρακάτω επεμβάσεις :

Ισόγειο:
Παρέμβαση υποκατηγορίας 2Β: Εξωτερική θερμομόνωση 62,00 m2. Για την παραπάνω παρέμβαση χρησιμοποιήθηκε διογκωμένη πολυστερίνη (EPS), της ISOPOR 80 THP, πάχους 5 εκ., με λ=0,036 W/m*K και επίχρισμα – κόλλες της Baumit, (Granopor και Procontact), συμπεριλαμβανομένων των γωνιόκρανων, των βυσμάτων και του υαλοπλέγματος (startex της Baumit).
Παρέμβαση υποκατηγορίας 1Β: Αντικατάσταση αλουμινίων 0,5 m2 (δύο ανοίγματα λουτρού – WC). Αντικαταστάθηκαν τα υφιστάμενα με νέα κουφώματα της Aluminco σειράς AL 520 (ανοιγόμενα – ανακλινόμενα), με νέο συντελεστή Uw=2,29 W/m2K και Uw=2,22 W/m2K.  
Παρέμβαση υποκατηγορίας 1Γ: Αντικατάσταση υαλοπινάκων 3,0 m2. Αντικαταστάθηκαν τα υφιστάμενα με νέα ενεργειακά τζάμια της Saint-Gobain τύπος Planitherm 4S, πάχους 20 mm, με Ug=1,2 W/m2K.  

Α’ όροφος:
Παρέμβαση υποκατηγορίας 2Β: Εξωτερική θερμομόνωση 42,00 m2. Για την παραπάνω παρέμβαση χρησιμοποιήθηκε διογκωμένη πολυστερίνη (EPS), της ISOPOR 80 THP, πάχους 5 εκ., με λ=0,036 W/m*K και επίχρισμα – κόλλες της Baumit, (Granopor και Procontact), συμπεριλαμβανομένων των γωνιόκρανων, των βυσμάτων και του υαλοπλέγματος (startex της Baumit).

Κοινόχρηστες παρεμβάσεις:
Παρέμβαση υποκατηγορίας 2Α: Θερμομόνωση δώματος 80,00 m2. Για την παραπάνω παρέμβαση χρησιμοποιήθηκαν σύνθετες θερμομονωτικές πλάκες από σκυρόδεμα και εξηλασμένη πολυστερίνη διαστάσεων 30 χ 60 εκ., συνολικού πάχους 7 εκ., με 5 εκ. αφρώδους εξηλασμένης πολυστερίνης που επικαλύπτεται από ανόργανο χυτό τσιμεντοκονίαμα πάχους 200mm, της εταιρείας ΠΟΛΥΚΕΜ Α.Ε., με λ=0,035 W/mK. Για την στεγανοποίηση, κάτω από τις πλάκες, τοποθετήθηκε αποστραγγιστική μεμβράνη.
Παρέμβαση υποκατηγορίας 3Α: Αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και του συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης με την αντικατάσταση του υφιστάμενου λέβητα και του καυστήρα και την προμήθεια και τοποθέτηση νέου λέβητα από χυτοσίδηρο της BUDERUS, τύπος G125-32 με ισχύ 22-32 KW και βαθμό απόδοσης 96% και καυστήρα BUDERUS, τύπος LOGATOP, boiler της BUDERUS, τύπος LOGALUX LT 160 L, με ενσωματωμένο κυκλοφορητή, καθώς και η προμήθεια – τοποθέτηση καμινάδας διπλού τοιχώματος της AIRTECHNIC Φ125-175 με μόνωση πετροβάμβακα, από ανοξείδωτη λαμαρίνα AISI 304. 
Παρέμβαση υποκατηγορίας 3Γ: Αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και του συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης με την προμήθεια και τοποθέτηση διατάξεων αυτόματου ελέγχου και πιο συγκεκριμένα με την προμήθεια και εγκατάσταση στα θερμαντικά σώματα του ισογείου και του ορόφου 10 θερμοστατικών διακοπτών της SIEMENS, τύπος VDN 215, την προμήθεια και εγκατάσταση 10 θερμοστατικών κεφαλών της SIEMENS, τύπος RTN 51, την προμήθεια και εγκατάσταση 10 θερμιδομετρητών της SIEMENS, τύπος WHE 561. Επίσης στο λεβητοστάσιο έγινε προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος αντιστάθμισης στον καυστήρα, με την τοποθέτηση ελεγκτή αντιστάθμισης της SIEMENS, τύπος RVP201.1, που περιελάμβανε τα αισθητήρια επαφής και θερμοκρασίας περιβάλλοντος, την καλωδίωση των αισθητηρίων και του κυκλοφορητή και την σύνδεση – προγραμματισμό του ελεγκτή.

Απόσβεση σε 10 χρόνια
Από τα ΠΕΑ (Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης) που εκδόθηκαν πριν τις επεμβάσεις και αμέσως μετά από αυτές, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες (1), διαπιστώνουμε ότι ενώ αρχικά η ετήσια κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας ήταν 144,9 KWh/m2, μετά τις παρεμβάσεις αυτή ήταν 112,4 KWh/m2. Οπότε, η εξοικονόμηση που πραγματοποιήθηκε ήταν 144,9 – 112,4 = 32,5 KWh/m2. Για 120,91 m2, η κατανάλωση που εξοικονομείται, είναι 32,5 KWh/m2x120,91 m2 = 3.929,57 KWh. Αν θεωρήσουμε κόστος ενέργειας (ηλεκτρικού ρεύματος) 0,2 €/KWh (συμπεριλαμβανομένων όλων των χρεώσεων), τότε επιτυγχάνεται εξοικονόμηση 0,2 €/KWh x 3.929,57 KWh = 786 €. Επειδή το κόστος των παραπάνω επεμβάσεων ήταν 17.321 € (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ) και δεδομένου ότι από το πρόγραμμα «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον» υπήρχε επιδότηση για το 65% του καθαρού ποσού, δηλαδή η δαπάνη για τον ιδιώτη ήταν 35% x 14.082 € (καθαρό ποσό) = 4.928,70 € + 3.238,86 (ΦΠΑ), η απόσβεση των παραπάνω επεμβάσεων θα γίνει σε 10,4 έτη. 

Συμπεράσματα
Από το παραπάνω παράδειγμα, διαπιστώνουμε ότι οι επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, οδηγούν σε σημαντική μείωση της δαπάνης – εξοικονόμηση χρημάτων για την θέρμανση – ψύξη, ζεστό νερό ενός κτιρίου κατοικίας. Στο παραπάνω παράδειγμα όχι μόνο επιτυγχάνεται αυτό, αλλά ο ιδιοκτήτης υποστηρίζει ότι ειδικά στον Α’ όροφο η διαφορά θερμοκρασίας τους καλοκαιρινούς μήνες, ίσως ξεπέρασε και τους 7°C, γεγονός που η ευεξία και η ποιότητα ζωής αναβαθμίστηκε. Εξάλλου, οι επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, όχι μόνο παράγουν τα παραπάνω αποτελέσματα, αλλά βοηθούν και στην προστασία του περιβάλλοντος, επειδή οι εκπεμπόμενοι ρύποι είναι σημαντικά χαμηλότεροι. 

Όμως, εκείνο που επίσης διαπιστώνουμε, είναι ότι το χρονικό διάστημα της απόσβεσης της επένδυσης, θα ήταν σημαντικά υψηλότερο, εάν δεν υπήρχαν τα οφέλη του προγράμματος «Εξοικονομώ Kατ’ Oίκον». Είναι λοιπόν άμεση ανάγκη, το συγκεκριμένο πρόγραμμα να εξακολουθήσει να ισχύει (είναι γεγονός ότι εδώ και αρκετούς μήνες είναι «παγωμένο»), αλλά και να βελτιωθεί ως προς τους όρους του (υπήρχαν σχετικές εξαγγελίες από τον νέο υπουργό κ. Λαφαζάνη), ώστε να αποδοθούν τα οφέλη του για όλη την κοινωνία. Σήμερα 30.000 αιτήσεις βρίσκονται στα «πρόθυρα» του προγράμματος και αναμένονται οι σχετικές εξελίξεις για «τρέξει» περαιτέρω, εν αναμονή και του νέου ΕΣΠΑ.

Άρθρο του κ. Περικλή Ι. Κοτταρίδη, Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, co-owner και General Manager της ECOFRIENDLY SOLUTIONS.