PοV: Η μαύρη εργασία στην οικοδομή και τα δημόσια έργα

Ανεξέλεγκτες διαστάσεις έχει πάρει στον κλάδο της οικοδομής και των δημόσιων έργων η μαύρη εργασία, σύμφωνα με τον κ. Αλέξανδρο Καραμπή, CEO της εταιρείας Techlab.

Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο πλέον ότι η παρατεταμένη ύφεση και η ανεργία έχουν δημιουργήσει ανυπέρβλητα και πολυάριθμα προβλήματα σε όλα τα επαγγέλματα και στην πλειοψηφία της κοινωνίας. Μείζον και δυσεπίλυτο πρόβλημα το οποίο έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις αποτελεί και η αδήλωτη (μαύρη) εργασία.

Οι περίφημες μεταρρυθμίσεις προχωρούν με βάση το Μνημόνιο εδώ και αρκετό καιρό, δυστυχώς όμως, μέχρι και σήμερα δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική κίνηση για τον περιορισμό της μαύρης εργασίας και της παράνομης επαγγελματικής δραστηριότητας.

Ειδικότερα, στην αγορά των τεχνικών επαγγελμάτων της οικοδομής, το φαινόμενο της παράνομης επαγγελματικής δραστηριότητας έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Επιπροσθέτως, τα πρωτοφανή φορολογικά μέτρα έχουν αναγκάσει τους ενεργούς και συνεπείς φορολογούμενους επαγγελματίες να δίνουν καθημερινή μάχη για να επιβιώσουν επαγγελματικά και κοινωνικά. Επαγγελματικά, διότι, τους επιβάλλεται να «ανταγωνιστούν» φυσικά πρόσωπα, που δεν έχουν καμία νομιμότητα, αλλά συνεχίζουν να εξασκούν παρανόμως το επάγγελμα του τεχνίτη. Και κοινωνικά διότι, αδυνατούν να ανταπεξέλθουν και να επιβιώσουν υπό τέτοιες συνθήκες ανισότητας και αθέμιτου ανταγωνισμού. Ιδιαίτερα τα τρία τελευταία χρόνια παρατηρείται εντόνως να εργάζονται στο κλάδο της οικοδομής άτομα που δεν έχουν έναρξη δραστηριότητας, δεν έχουν ασφάλιση ή ακόμα και άτομα τα οποία λαμβάνουν σύνταξη!

Βασικές αιτίες αύξησης της μαύρης εργασίας στην αγορά των τεχνικών επαγγελμάτων.

  1. Υπέρογκες ασφαλιστικές εισφορές και υπερφορολόγηση.
  2. Aνύπαρκτος ελεγκτικός μηχανισμός
  3. Μη έκδοση φορολογικών παραστατικών

Οι άνω αιτίες έχουν προκληθεί από την ύφεση που βρίσκεται η σημερινή οικονομία. Στην περίοδο που διανύουμε αντιλαμβανόμαστε πως προτεραιότητα είναι η εξωτερική πολιτική, εσωτερικά τι γίνεται;

Εσωτερικά λοιπόν κανένα μέτρο ουσιώδες που να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος δεν πάρθηκε, αντίθετα συνεχώς η φορολογία και οι κρατήσεις των μηχανικών αυξάνονται και δημιουργούν αντίθετο κλίμα προς την αγορά. Αυτό συμβάλλει στην αύξηση του κόστους των υπηρεσιών των επαγγελματιών (μηχανικών) με αποτέλεσμα οι υπηρεσίες τους να μην είναι ανταγωνιστικές και η κοινωνία να μην μπορεί να ανταπεξέλθει. Η αγορά αφουκράζοντας την διεθνή τάση και την οικονομική φοβία στρέφεται σε διάφορους τρόπους αντιμετώπισης καθώς οι υπηρεσίες των κατασκευαστών, των εργολάβων είναι απαραίτητες για την βιωσιμότητα του κράτους. Μην ξεχνάμε πως το 70% των κτηρίων που βρίσκονται στην Ελλάδα χρίζουν αποκατάστασης, συνεπώς δουλειά υπάρχει, ποια είναι όμως τα κίνητρα των ιδιοκτητών για την αποκατάσταση τους;

Πάντα υπήρχε και θα υπάρχει αδήλωτη εργασία τη στιγμή όμως που η χώρα βρίσκεται σε ύφεση πρέπει να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο μακροπρόθεσμα για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε την ιδιότητά μας.

Παράδειγμα:

Σε διαμέρισμα στο κέντρο της Αθήνας ιδιοκτήτης καλεί μη τεχνικά καταρτισμένο εργατικό προσωπικό για εργασίες ανακαίνισης. Το ποσό που ζητάει ανέρχεται στις 10.000 € για τις εργασίες που ζήτησε ο ιδιοκτήτης και σύμφωνα με το σχέδιο του μηχανικού.

Προηγουμένως είχε καλέσει μηχανικό (έναν που του πρότεινε ένας φίλος του) κάνει λοιπόν την αυτοψία ο μηχανικός (1 μέρα), προετοιμάζει τρία σχέδια για να διαλέξει ο ιδιοκτήτης και τα έχει κοστολογήσει κιόλας (5 μέρες), του έχει δώσει χρονοδιάγραμμα και έχει βάλει και προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας υλικών και υπεργολάβων. Η προσφορά που του έδωσε ο μηχανικός είχε τα παρακάτω κόστη:
  1. Αυτοψία 50€
  2. Αρχιτεκτονικά σχέδια 100Χ3= 300€
  3. Κόστος εργασιών-προμηθευτών-υπεργολάβων 8.000€
  4. Κόστος Επίβλεψης οργάνωσης 500€
  5. Χρονοδιάγραμμα 15 ημέρες

  • Σύνολο Κόστους: 8.850€
  • ΦΠΑ 23%: 2.035,50€
  • Σύνολο: 10.885,50€
  • Επιστροφή Φόρου 20%: 2.171,10€
*Δεν έχει υπολογιστεί και η ασφάλιση των εργατών.


Ο ιδιοκτήτης λοιπόν έχει στα χέρια τα σχέδια του μηχανικού και τις δύο προσφορές. Αποφασίζει λοιπόν να προχωρήσει με τον ανειδίκευτο και αδήλωτο εργάτη καθώς του δείχνει την προσφορά κ τα σχέδια του μηχανικού απαντάει θα στα κάνω όλα εγώ με 10.000 ευρώ μην ανησυχείς ούτε απόδειξη θέλω ούτε τίποτα! Ενθουσιασμένος ο ιδιοκτήτης καθώς έχει τον προϋπολογισμό και το σχέδιο που θέλει και θα εξοικονομήσει και περίπου χίλια ευρώ! Σημείωση ο μηχανικός δεν αμείφτηκε για τις υπηρεσίες του.

Προχωράει στην ανακαίνιση με ορίζοντα αποπεράτωσης 15 ημέρες και έχοντας δώσει τα μισά λεφτά προκαταβολή, με την πάροδο 12 ημερών ο εργάτης δεν φαίνεται να έχει τελειώσει και δεν προβλέπεται για τις επόμενες 5 μέρες, εκτός από την καθυστέρηση ζητάει επιπλέον 2.000 ευρώ λέγοντας ότι δεν τα είχε υπολογίσει καλά, αρνούμενος να του τα δώσει ιδιοκτήτης και βασιζόμενος στην συμφωνία που είχαν κάνει. Ο εργάτης λοιπόν σταματάει τις εργασίες και προχωράει σε καταγγελία στο ΙΚΑ επιδιώκοντας την ασφάλισή του!

Αποτέλεσμα; Έπειτα από 25 ημέρες τελείωσε η ανακαίνιση στοίχισε 12.500€ και επιπλέον ο ιδιοκτήτης πλήρωσε μηχανικό να βγάλει τα ένσημα των εργατών 100€ και επίσης χαράμισε 2 μέρες για να προσκομίσει άδεια εργασιών μικρής κλίμακας. Ο μηχανικός συνεχίζει να εργάζεται πληρώνοντας όλους του φόρους του και τις ασφαλιστικές του εισφορές, θεωρήθηκε ακριβός και του ζητήθηκε μετά από ένα χρόνο να πραγματοποιήσει νέα αυτοψία στο ανακαινισμένο πλέον διαμέρισμα καθώς ο ιδιοκτήτης παρατήρησε υγρασία!

Συνεπώς το οικονομικό θα στοιχίσει πολύ πιο ακριβά από την λύση που θα προτείνει ο μηχανικός όπου θα είναι τεκμηριωμένη και τεχνικά ελεγμένη.

Την επόμενη φορά που έχετε πρόβλημα στηρίξτε τους επαγγελματίες που αγωνίζονται και ανταγωνίζονται με ευγενή άμιλλα και σεβασμό στην επιστήμη τους. Εσείς οι ίδιοι μπορείτε να σταματήσετε αυτό το φαινόμενο, δώστε την ευκαιρία στους Έλληνες επιστήμονες και εμπιστευτείτε τους, άλλωστε παγκοσμίως κατέχουν το 3% των διεθνών επιστημόνων, απλώς λόγω μη αναγνώρισης τους στην χώρα μας διαφεύγουν στο εξωτερικό όπου και διαπρέπουν.

Kαραμπής Αλέξανδρος
CEO at Techlab